Ղափաման ավանդական հայկական տոնական ուտեստ է, որը պատրաստվում է դդումից՝ լցոնված բրնձով, չրերով, ընկույզով և մեղրով։ Այն քաղցր հիմնական ուտեստ է, որ հաճախ մատուցվում է տոնակատարությունների ժամանակ, հատկապես Սուրբ Ծնունդի և Ամանորի առթիվ։ Ուտեստն այնքան սիրված է, որ այն մատուցելիս կա նույնիսկ հայտնի ժողովրդական երգ, որ երգում են։
Բաղադրիչներ
- 1 միջին դդում (մոտ 3-4 կգ)
- 2 բաժակ բրինձ (երկարահատիկ)
- 1 բաժակ չիր (կտրատած)
- 1 բաժակ չամիչ
- 1 բաժակ չորացված սալոր (հատիկազերծված և կտրատած)
- 1 բաժակ պոպոկ (կտրատած)
- 1 բաժակ նուշ (կտրատած)
- 0.5 բաժակ մեղր
- 0.5 բաժակ կարագ (հալած)
- 1 ճ/գ դարչին
- 0.5 ճ/գ հիլ (աղացած)
Հրահանգներ
-
1
Տաքացրեք ջեռոցը մինչև 180°C (350°F): Կտրեք դդմի գլխարկը և մի կողմ դրեք որպես կափարիչ: Դուրս հանեք բոլոր սերմերը և թելանման միջուկը։
-
2
Եփեք բրինցը մինչև կիսատ պատրաստ լինելը, մոտ 10 րոպե: Ջրահան արեք և մի կողմ դրեք։
-
3
Մեծ ամանի մեջ խառնեք կիսաեփ բրինցը չրացված ծիրանի, չամիչ, չորացված սալոր, ընկույզ և նուշի հետ։
-
4
Խառնուրդին ավելացրեք հալված կարագ, մեղր, դարչին և հիլ: Լավ խառնեք։
-
5
Դդումը լցրեք բրնձի և մրգերի խառնուրդով, մեղմ սեղմելով։
-
6
Դդմի կափարիչը դրեք տեղը: Ամբողջ դդումը փաթաթեք ալյումինե փայլաթիթեղով։
-
7
Դրեք թխման թերթիկի վրա և թխեք 1,5-ից 2 ժամ, մինչև դդմի միջուկը փափկի։
-
8
Հանեք փայլաթիթեղը, կտրատեք սեգմենտների՝ ներառյալ դդմի միջուկը, և մատուցեք տաք վիճակում՝ լրացուցիչ մեղր ցողելով վրան։
Խորհուրդներ և տարբերակներ
Ընտրեք դդում, որն ունի հարթ հատակ, որպեսզի այն կանգնի ուղղահայաց։ Լրացուցիչ քաղցրության համար կարող եք ավելացնել խուրմա կամ թուզ։ Ավանդական «Ղափամա» երգը երգվում է այս ուտեստը տոնական հավաքույթների ժամանակ մատուցելիս։
Մշակույթային նախապատմություն
Խապաման հնագույն հայկական ուտեստ է, որի արմատները գնում են դարեր առաջ։ Այն խորը կապված է հայկական տոնակատարությունների, հատկապես Սուրբ Ծննդյան և Ամանորի հետ։ Կա մի հայտնի ժողովրդական երգ՝ «Խապամա», որն ավանդաբար երգվում է, երբ այս ուտեստը մատուցվում է, ինչը այն դարձնում է հայկական խոհանոցի մշակութային առումով ամենանշանակալի ուտեստներից մեկը։
Տարածաշրջան: All regions of Armenia